Bilimsel Metin Nedir


Bilimsel bilgiyi iletmeyi sağlayan metinlere “bilimsel metin” denir. Bilimsel metinler; bilimsel makale, tarama, değerlendirme yazıları, konferans raporları, toplantı özetleri olarak gruplandırılabilir. 

Bilimsel metin örneği:

Havada serbest bırakılan her cisim yere düşer. Bu düşmeye sebep olan da yer çekimi kuvvetinden başka bir şey değildir. Cisimlerin ağırlığı ya da hafifliği, aslında yerin onları daha büyük veya daha az bir kuvvetle çekmesiyle ilgilidir. Her cismin diğer cisimler üzerinde belirli bir çekim kuvveti vardır. Bu çekim kuvveti, söz konusu cisimlerin kitlesine ve birbirine olan mesafesine bağlıdır. Cisimler ağırlaştıkça ve aralarındaki mesafe azaldıkça birbirleri üzerindeki çekim kuvveti büyür.

BİLİMSEL YAZILAR

Bilimsel bir buluşu veya araştırmayı toplumla paylaşmak amacıyla yazılır. Bilimsel bir yazının en önemli özellikleri açıklık ve kesinliktir. Bu metinler, alanlarında gerekli donanımlara sahip kişiler tarafından kısa, öz ve hemen anlaşılır bir nitelikte yazılır.

Bilimsel metinlerin deneme, fıkra, makale gibi öğretici yazılara göre daha ciddi bir üslubu vardır. Dergi ve gazetede yer alan bu türlerde ise okuyucuyla sohbet edermişçesine bir üslup kullanılır. Bilimsel metinler, bilimin ciddiyetini taşır. Deneme, fıkra ve makale gibi türlerin yazılış amacı bilgi vermektir. Ancak okuyucuyu düşündürmek bir adım öne çıkar. Bilimsel metinlerde ise amaç, açık ve kesin bir şekilde bilgi vermektir. Bu kesinlik bakımından bilimsel yazılar makaleye yaklaşır, çünkü makalelerde de kanıt ve kesinlik vardır.

Bir yazar, düşüncelerini edebi metin şeklinde ortaya koyarken bir düşünür felsefi metin yazmayı tercih eder. Bir ilim adamı ise bilimsel yazılar yazar. Felsefi ve bilimsel metinler öğretici metinler grubuna girer. Bunların amaçları bilgi vermektir. Edebi metinler ise yoruma açıktır. Bir şeyler öğretme amacını gütmez. Bilimsel metinlerde ise anlam herkes için aynıdır.

Bilimsel yazılarda, araştırılan konuyla ilgili yapılmış daha önceki çalışmalardan yararlanılır. Daha önce bu konu üzerinde çalışan kişinin adını ve eserinin adını belirtmek, bilimsel etik gereğidir.

Bilimsel Yazıların Türleri

Bilimsel Makaleler

Tarama ve Değerlendirme Makaleleri

Konferans Raporları

Toplantı Özetleri

Bilimsel Yazıların Bölümleri

Başlık

Özet

Giriş

Asıl metin

Sonuç ve tartışma


Bilimsel yazılarda başlık çok önemlidir. Metnin başlığı, içeriği verebilecek en az sözcükten oluşmalıdır. Uygun başlık konulamamış bir bilimsel metin okuyucunun dikkatini çekemez. Çünkü başlık; metnin etiketi durumundadır.

Bilimsel yazıların özet bölümlerinde, metnin tamamında anlatılanların küçültülerek bir paragraf haline getirilmiş biçimi yer alır. Bu özet metnin içeriğini tam anlamıyla ifade edebilecek özellikte olmalıdır. Ayrıca özet kısmında, araştırmanın amaçları, araştırma yöntemleri, araştırma bulguları, sonuçları ve bu sonuçların önemi üzerinde durulur.

Bilimsel Metinlerin Özellikleri

Bilimsel araştırmalarda elde edilen bulguları, bilimsel bir buluşu ve araştırmaların sonuçlarını ortaya koymaya yarayan objektif (=nesnel, tarafsız), kısa ve özlü bir dille kaleme alınan metinlere "bilimsel metinler" denir.

Bu yazılarda açıklık ve kesinlik önemlidir.

Alanında gerekli donanıma sahip kişilerce kısa, öz ve hemen anlaşılabilir tarzda yazılır.

Bu yazıların en önemli amacı bilimsel iletişimi gerçekleştirmektir.

Bilimsel metinler; bilimsel makale, tarama, değerlendirme yazıları, konferans raporları, toplantı özetleri olarak gruplandırılabilir.

Bu metinler; başlık, özet, giriş, asıl metin, sonuç ve tartışma bölümlerinden oluşur.

Çalışmada ele alınan konuyla ilgili daha önceki yayımlar ele alınır, çalışmanın gerekliliği ortaya konur.

Bilimsel araştırmada nasıl bir yöntem izlendiği, bu yöntemin niçin seçildiği belirtilir. Araştırmada ulaşılan ana bulgular ortaya konur ve araştırmanın sonuçları belirtilir. "Araştırma" sonucunda özgün bir sonuç ortaya çıkar.

"Tarama ve değerlendirme makaleleri" ise daha önce yayımlanmış makalelerin değerlendirmesi niteliğindedir, bundan dolayı özgün değildir.

Bilimsel yazılarda da makalelerde de anlatılanları kanıtlama amacı vardır.

Açık ve yalın bir dil kullanılır. Sözcükler gerçek anlamlarında kullanılır. Devrik cümlelere yer verilmez.

Bilimsel yazılar, makalelere göre daha geniş araştırmalara dayanır, daha uzman, birikimli bir okura seslenir. Makaleler geniş kesimlere hitap edebilir.

Makale ve bilimsel yazılarda, verilen bilgilerin kaynakları dipnot ve kaynakçayla gösterilir.

Alıntı yapılan cümlelerin kaynağı, alıntının bitiminde sıra numarası verilerek sayfanın altında verilir.